You are here
Home > Văn Hóa > Góc nhìn văn hóa > Sự tệ hại của văn hóa “khôn lỏi” – bạn có trong số đó

Sự tệ hại của văn hóa “khôn lỏi” – bạn có trong số đó

Chia sẻ

Nét đặc thù trong cách ứng xử của văn hóa Việt đó chính là “khôn lỏi”. Đây được xem như gốc khuất trong một nền văn hóa từ ngàn đời nay bị biến đổi chạy theo cuộc sống hiện đại. Đồng thời nó phản ánh dường như mọi ngóc ngách trong đời sống và trở thành mối nguy hại của thời kỳ hội nhập.

Một mẫu chuyện nho nhỏ về sự “khôn lỏi” của người Việt:

Trong một lần đi siêu thị, khi đứng xếp hàng chờ thanh toán có 2 đứa trẻ đứng gần nhau. Người mẹ đứa trẻ đứng sau bảo nó chen lên tính tiền trước, nó không nghe lời và vẫn đứng xếp hàng đợi khi đến lượt mình.

Khi ra ngoài cậu bị mẹ mình mắng: “mày ngu lắm, mua ít đồ thì giành tính trước cho nhanh. Chắc sau này ra đời toàn bị chúng nó ngồi trên đầu thôi!”. Đứa bé ngây thơ chưa hiểu chuyện cuối đầu nhận lỗi với mẹ.

Văn hóa xếp hàng của bạn đã đúng chưa?

Thái độ bực tức của người mẹ trên không phải là trường hợp duy nhất, mà nó dường như đã trở thành thói quen, thành thông lệ. Tuy xuất phát từ tâm lý lo sợ con mình sẽ bị thiệt thòi, mất đi cơ hội tốt nên đa số cha mẹ Việt ngay từ bé đã dạy con cách khôn lỏi, đi tắt nhằm đạt được lợi ích một cách ngắn nhất, dễ dàng nhất mà không cần phải tốn nhiều thời gian, công sức để học hỏi, lao động.

Từ xưa ông bà đã có câu: “Khôn ăn người, dại người ăn”, “Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”, “ông đưa chân giò, bà thò chai rượu”…. Đã phản ánh phần nào tư tưởng tiểu nông gồm: thói quen, tập quán, phong tục, hành vi và thái đọ ứng xử của người Việt trong các sinh hoạt thường ngày hay đến cả trong lao động. Cách nghĩ vụn vặt, lẻ tẻ, không có tầm nhìn xa, không có tính chiến lược, thiếu khả năng khái quát tổng hợp khiến cuộc sống của người dân mãi không tiến lên được.

Thói cục bộ, bản vị địa phương cũng là một đặc điểm tâm lý nổi bật của người Việt xưa: “Một người làm quan cả họ được nhờ”, dẫn đến việc kéo bè kéo cánh, ít giao lưu mở rộng quan hệ nên đã hạn chế rất nhiều đến tầm nhìn cũng như sự phong phú về nhân cách.

Người Việt cần thay đổi cách ứng xử của mình trong thời hội nhập

Người Việt hiện nay chỉ thấy cái lợi trước mắt mà không nhìn lâu dài, chỉ thấy lợi ích cá nhân mà lãng quên đi lợi ích chung của tập thể. “Bè ai người nấy chống/ Ruộng ai người ấy đắp bờ”. Cuộc sống chỉ quẩn quanh mãi trong cái ao làng.

Khi cuộc sống đang trên đường hội nhập và phát triển lối sống “cái ao làng” liệu có còn phụ hợp? Nếu muốn phát triển và vươn ra ngoài thế giới bạn cần học cách gạt bỏ tư tưởng lỗi thời, tính “khôn lõi” như đã ăn sâu vào tâm trí người Việt.

Cũng bởi sự “khôn lõi” ấy mà mãi chúng ta chỉ quẩn quanh trong thế giới của người Việt, đến khi nào mới vươn vai sánh ngang cùn với cách cường quốc năm châu như lời Bác Hồ mong muốn.

Chỉ qua những hành đông nhỏ như xếp hàng chen lấn, ồn ào, xô đẩy nhau. Đi ăn đồ tự chọn thì lấy một cách thừa thừa, tràn lan đại hải. Hay hành động xả rác bừa bãi, lén lút quan sát không thấy ai để ý là vứt ngay ra đường. Cũng chính thói “khôn lỏi” ấy mà ngay cả đến trên thương trường khi bàn những vụ mua bán lớn bị phía nước ngoài phạt vì vi phạm các điều khoản trong hợp đồng và đau xót hơn là bị lừa đảo vì thói “tham bát bỏ mâm” của chính người Việt với nhau.

Văn hóa ứng xử với nhau trong thời kì văn minh hội nhập là cả một quãng đường dài học phải học hỏi, tiếp thu và không ngần ngại phá bỏ cái cũ, phá bỏ lối mòn cùng tư tưởng lạc hậu, hẹp hòi, bảo thủ. Bởi thế mới có câu “chân thành là sự khôn ngoan cao cấp”.

(Visited 279 times, 1 visits today)

Chia sẻ

Trả lời

Top